Iran: VN-experts verontrust door de doodstraf opgelegd aan rapper en songwriter Toomaj Salehi.

 Iran: VN-experts verontrust door de doodstraf opgelegd aan rapper en songwriter Toomaj Salehi.

GENEVE (25 april 2024) - VN-experts* hebben vandaag geëist dat rapper en songwriter Toomaj Salehi onmiddellijk wordt vrijgelaten en hebben de Iraanse autoriteiten opgeroepen om de beslissing om hem ter dood te veroordelen ongedaan te maken.

"Kritiek op het regeringsbeleid, ook via artistieke expressie, is beschermd onder het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht om deel te nemen aan het culturele leven. Het mag niet worden gecriminaliseerd", zeiden de experts. "Kunst moet in elke samenleving de vrijheid hebben om te bekritiseren, te provoceren en de grenzen op te zoeken."

"We zijn verontrust door de oplegging van de doodstraf en het vermeende slechte behandeling van de heer Salehi, die kennelijk uitsluitend verband houdt met de uitoefening van zijn recht op artistieke expressie en creativiteit", zeiden de experts.

"Hoe kritisch de liedjes van de heer Salehi ook zijn voor de regering, ze vormen een uiting van artistieke vrijheid en culturele rechten", voegden ze eraan toe.
Salehi werd aanvankelijk veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf voor zijn rol in de protesten van Mahsa Amini in 2022, maar werd vrijgelaten nadat het Hooggerechtshof van Iran oordeelde dat er gebreken waren geconstateerd in het oorspronkelijke vonnis. Echter, de artiest werd op 30 november 2023 opnieuw vastgehouden vanwege het uiten van zijn mening over de Iraanse regering en het onthullen dat hij gemarteld was en 252 dagen in eenzame opsluiting had doorgebracht na zijn arrestatie in oktober 2022. Twee weken nadat Salehi een video had gemaakt waarin hij deze details onthulde, werd hij opnieuw gearresteerd en naar de Dastgerd-gevangenis in Isfahan gebracht. Hij is beschuldigd van "propaganda tegen de staat" en recentelijk ter dood veroordeeld.

De zware veroordeling van Toomaj Salehi vindt plaats tegen de achtergrond van ernstige beperkingen op artistieke vrijheid en andere vormen van expressie in het land. "We hebben meldingen ontvangen dat het steeds vaker voorkomt dat kunstenaars, activisten en journalisten worden gearresteerd en vastgehouden op beschuldigingen als 'het verspreiden van valse nieuws' of 'propaganda tegen de staat'", zeiden de experts.

"We maken ons ernstig zorgen over de gemelde criminalisering van de legitieme uitoefening van artistieke expressie door middel van het opleggen van verschillende dubieuze aanklachten", zeiden ze. "Executies na oneerlijke processen vormen een willekeurige ontneming van het leven."

Ze riepen Iran op om een moratorium op executies in te stellen met als doel de doodstraf af te schaffen. Volgens het internationaal recht kan de doodstraf alleen worden opgelegd en ten uitvoer worden gelegd voor misdrijven die voldoen aan de criteria van de 'meest ernstige misdrijven', wat betekent dat het gaat om opzettelijke moord en na een juridisch proces waarbij alle mogelijke waarborgen worden geboden om een eerlijk proces te waarborgen.

"Alle individuen hebben het recht om deel te nemen aan gevarieerde uitwisselingen van informatie, bij te dragen aan artistieke expressie en deel te nemen aan het culturele leven en de ontwikkeling van hun samenleving, inclusief politiek debat en het uiten van mening en dissidentie, zonder angst voor gevangenschap, marteling, represailles of zelfs executie", aldus de experts.

Ze hebben de zaak van Toomaj Salehi op verschillende gelegenheden sinds zijn arrestatie in 2022 onder de aandacht gebracht van de Iraanse autoriteiten.

*De experts: Javaid Rehman, Speciaal Rapporteur over de situatie van de mensenrechten in de Islamitische Republiek Iran; Alexandra Xanthaki, Speciaal Rapporteur op het gebied van culturele rechten; Morris Tidball-Binz, Speciaal Rapporteur over buitengerechtelijke, standrechtelijke of willekeurige executies; Alice Jill Edwards, Speciaal Rapporteur over foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing; Irene Khan, Speciaal Rapporteur over het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, en Matthew Gillet (Voorzitter-Rapporteur), Ganna Yudkivska (Vice-Voorzitter voor Communicatie), Priya Gopalan (Vice-Voorzitter voor Follow-Up), Miriam Estrada-Castillo en Mumba Malila, de Werkgroep inzake Willekeurige Detentie.