Mensenrechtensituatie in Iran bereikt een crisispunt

Vrouwenrechten zijn mensenrechten. 10 december is de dag van de mensenrechten en markeert de 70ste  verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens waarin de rechten van alle mensen zijn vastgelegd. 

In Iran, dat geregeerd wordt door een theocratisch regime, zijn Iraanse vrouwen vrijwel van al deze rechten beroofd. Dit is aangetoond door de meest gezaghebbende instanties die het mandaat hebben om de mensenrechten te beschermen.

Doodstraf voor vrouwen uitgesproken

De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft midden november haar 65ste  resolutie aangenomen waarin zij "ernstige bezorgdheid" uit over de "verontrustend hoge frequentie in het opleggen en uitvoeren van de doodstraf" door het Iraanse regime, Ook is zij ernstig bezorgd over het opleggen van de doodstraf aan minderjarigen en personen die ten tijde van hun misdrijf jonger dan 18 jaar waren en executies van personen op basis van gedwongen bekentenissen of voor misdrijven die niet worden gekwalificeerd als ernstigste misdaden.

Meer dan 3.600 executies hebben plaatsgevonden in Iran onder Hassan Rouhani. Iran heeft het wereldrecord op het gebied van executies per hoofd van de bevolking en ook het hoogste record executies van vrouwen.

Eerder in oktober veroordeelde de Hoge Commissaris voor de mensenrechten Michelle Bachelet van de VN de executie op 2 oktober van Zeinab Sekaanvand Lokran, een jeugdige overtreder. Mevrouw Sekaanvand werd veroordeeld voor het vermoorden van haar man in 2012, toen ze 17 jaar oud was, maar haar beweringen dat ze gedwongen was om de moord te bekennen en dat ze het slachtoffer was geworden van huiselijk geweld, werden naar verluidt niet voldoende onderzocht tijdens haar rechtszaak. 

Ze werd geëxecuteerd ondanks een aantal oproepen van de speciale VN-rapporteurs en de secretaris-generaal van de VN sinds haar veroordeling in oktober 2014. De familie van mevrouw Sekaanvand kreeg één dag voor haar executie bericht voor een laatste bezoek, iets wat de VN grote zorgen baart. In de 65e resolutie spreekt de VN haar bezorgdheid uit over de aanhoudende minachting voor internationaal erkende waarborgen, waaronder executies die worden uitgevoerd zonder kennisgeving aan de familieleden of rechtsbijstand van de gevangene. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties riep het Iraanse regime op om openbare executies in de rechtspraak en in de praktijk af te schaffen,.

VN-Hoge Commissaris voor Mensenrechten Michelle Bachelet benadrukte ook dat het VN-Bureau voor de mensenrechten zich in alle omstandigheden verzet tegen het gebruik van de doodstraf, omdat geen enkele rechterlijke macht in welk deel van de wereld ook geen fouten maakt. Sekaanvand was de 84ste vrouw die werd geëxecuteerd onder Rouhani’s premierschap. De 85ste vrouw werd geëxecuteerd op 13 november 2018, in de de centrale gevangenis van Sanandaj. Sharareh Almassi 27 jaar oud, zat al vijf jaar in de gevangenis. Haar executie vond ook plaats ondanks protesten en oproepen van burger- en mensenrechtenactivisten die zich na middernacht buiten de gevangenis hadden verzameld om haar dood te voorkomen.


Willekeurige detenties en wrede behandeling van vrouwelijke gevangenen

De VN riep het klerikale regime in Iran ook op om ervoor te zorgen dat niemand "juridisch en in de dagelijkse praktijk wordt onderworpen aan marteling of aan andere wrede, onmenselijke, vernederende behandeling of bestraffing." Er zijn echter talloze gevallen van wrede, onmenselijke en vernederende behandeling van gevangenen in Iran. Twee duidelijke voorbeelden daarvan zijn de mishandeling en het slaan van Soefi-vrouwen die sinds februari in de Qarchak-gevangenis in Varamin zitten en de mishandeling en illegale verbanning in januari van de mensenrechtenactivisten Atena Daemi en Golrokh Iraee van de Evin Prison naar Qarchak. Deze verbanning werd pas na 81 dagen hongerstaking van Golrokh Iraee teruggedraaid.

De 65ste  VN-resolutie drong er bij het Iraanse regime ook op aan om te stoppen met "het wijdverspreide en systematische gebruik van willekeurige detentie" en te zorgen dat er "eerlijke rechtsregels zijn waarbij een persoon vanaf het moment van arrestatie in alle proces- en oproepstadia tijdige toegang heeft tot juridische vertegenwoordiging van een persoon naar eigen keuze. "Honderden Iraanse vrouwen zijn het afgelopen jaar willekeurig gearresteerd. In een verklaring van 3 september 2018, over willekeurige detenties van mensenrechtenadvocaten en activisten voor vrouwenrechten, waaronder Hoda Amid en Najmeh Vahedi, zei Amnesty International: "Deze laatste arrestaties zijn een flagrante poging om degenen die pleiten voor mensenrechten in Iran, het zwijgen op te leggen . "De verklaring benadrukte verder dat" de mensenrechtensituatie in Iran een crisispunt heeft bereikt. "

Amnesty International merkte in haar verklaring op: "De arrestaties van mensenrechtenadvocaten maken deel uit van een poging van de autoriteiten om te verhinderen dat zij hun cliënten, vaak mensenrechtenverdedigers of personen die de doodstraf krijgen, kunnen verdedigen, ook voor misdaden begaan door een kind. "

De Verenigde Naties hebben het regime van de mullahs opgeroepen om alle personen vrij te laten die worden vastgehouden die in feite gewoon gebruik maakten van hun mensenrechten en fundamentele vrijheden en al diegenen die enkel zijn vastgehouden omdat ze deelnamen aan vreedzame protesten.   Ook heeft de VN aangedrongen op heroverweging van te strenge straffen, vooral die waarbij de doodstraf en langdurige interne ballingschap zijn opgelegd, op beëindiging van represailles tegen individuen en op samenwerking of intentie daartoe met het systeem van mensenrechten van de Verenigde Naties. "

Het regime heeft zware uitspraken gedaan over studenten en activisten die het afgelopen jaar hebben deelgenomen aan protesten.

Slechte omstandigheden in gevangenissen en de praktijk om een gevangenen opzettelijk een adequate medische behandeling te onthouden met het daaruit voortvloeiende risico van overlijden, behoorden ook tot de zaken die in de VN-resolutie aan de orde werden gesteld. Zeinab Jalalian is een van de politieke gevangene die tien jaar lang geen medische behandeling heeft gekregen als een manier om haar te martelen en haar te dwingen valse bekentenissen af te leggen. Soefi-vrouwen die gevangenzitten in de Qarchak-gevangenis, en Atena Daemi in de Evin-gevangenis, hebben ook geen toegang gekregen tot medische behandelingen waardoor hun gezondheidsproblemen zijn verslechterd.

Vrouwenrechten, weg met de discriminatie van vrouwen

In een resolutie in het bijzonder artikel 16, drong de Algemene Vergadering van de VN bij het regime in Teheran sterk aan om alle vormen van discriminatie en andere schendingen van mensenrechten tegen vrouwen en meisjes wettelijk en in de praktijk op teheffen. Dit betekent geen discriminatie met betrekking tot het recht op bewegingsvrijheid, het recht op de hoogste vorm van lichamelijke en geestelijke gezondheid, het recht op vrijheid van godsdienst of overtuiging en het recht op arbeid. Het regime dient maatregelen te nemen om vrouwen en meisjes te beschermen tegen geweld en om hen de toegang tot de rechter mogelijk te maken en om de bedenkelijke situatie van vroegtijdig en gedwongen huwelijken aan te pakken, zoals door het Comité voor de Rechten van het Kind is aanbevolen.

Het regime in de Islamitische Republiek Iran dient de participatie van vrouwen in politieke en andere besluitvormingsprocessen te bevorderen en een hoge toetreding van vrouwen tot het onderwijs op alle niveaus mogelijk te maken, dit door beperkingen op te heffen die gelijke toegang van vrouwen tot alle aspecten van onderwijs in de weg staan waardoor vrouwen in gelijkheid kunnen deelnemen op de arbeidsmarkt en in alle vormen van het economische, culturele, sociale en politieke leven

Het hoogste orgaan in de wereld dat belast is met de bescherming van de mensenrechten drong er ook bij het regime in Iran op aan, om juridisch en in de praktijk alle vormen van discriminatie en andere schendingen van de mensenrechten tegen te gaan ten aanzien van personen die behoren tot etnische, linguïstische, erkende of niet-erkende religieuze minderheden of andere minderheden. Het uitte zijn ernstige bezorgdheid over de voortdurende ernstige beperkingen van het recht op vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst of overtuiging.

Actie 

STFA maakt van de gelegenheid gebruik om op de Dag van de Rechten van de Mens aandacht te vestigen op de dramatische situatie van vrouwen in Iran. Ze roept de mensenrechten- en vrouwenrechtenadvocaten op om het religieuze regime te dwingen de rechten van vrouwen te eerbiedigen en de vrouwen onvoorwaardelijk vrij te laten die gearresteerd en gevangengezet zijn voor deelname aan vreedzame protesten of uitoefening van hun recht op vrijheid van meningsuiting. (STFA december2018)